هاردفورک پکترا: تحول جدید در شبکه اتریوم

بروزرسانی هاردفورک پکترا یکی از مهم‌ترین ارتقاهای شبکه اتریوم در سال‌های اخیر محسوب می‌شود که هدف آن افزایش سرعت، مقیاس‌پذیری و بهبود تجربه کاربران است. این آپدیت در دو مرحله اجرا خواهد شد که فاز اول آن در سال 2025 آغاز می‌شود. پکترا در واقع ترکیبی از دو بروزرسانی پراگ و الکترا است که در ابتدا به‌صورت جداگانه برنامه‌ریزی شده بودند، اما برای ساده‌سازی روند اجرا، با یکدیگر ادغام شده‌اند. از زمان راه‌اندازی، اتریوم همواره در حال توسعه و بهبود بوده است؛ برای مثال، بروزرسانی مرج (Merge) که در سال 2022 اجرا شد، مکانیزم اجماع را از اثبات کار (PoW) به اثبات سهام (PoS) تغییر داد. با این حال، برخی چالش‌ها همچنان باقی مانده‌اند، از جمله هزینه‌های بالای تراکنش، محدودیت مقیاس‌پذیری و پیچیدگی استفاده برای کاربران جدید. بروزرسانی پکترا به‌منظور رفع این چالش‌ها طراحی شده است

ویژگی‌های کلیدی هاردفورک پکترا

این بروزرسانی تغییرات مهمی را در شبکه ایجاد خواهد کرد. برخی از اصلی‌ترین ویژگی‌های آن عبارتند از:

1. انتزاع حساب (Account Abstraction): در حالت فعلی، کاربران برای پرداخت هزینه گس (Gas) باید حتماً اتر در کیف پول خود داشته باشند. اما با آپدیت پکترا، امکان استفاده از توکن‌های دیگر مانند USDC یا DAI برای پرداخت کارمزدها فراهم خواهد شد. این تغییر، انعطاف‌پذیری بیشتری برای کاربران ایجاد می‌کند و ممکن است منجر به کاهش هزینه‌های تراکنش شود.

2. بهبود عملکرد قراردادهای هوشمند: یکی از مهم‌ترین تغییرات فنی این بروزرسانی، بهینه‌سازی ماشین مجازی اتریوم (EVM) با استفاده از پیشنهاد EIP-7692 است. این بهبود باعث افزایش سرعت اجرای قراردادهای هوشمند و کاهش هزینه‌های توسعه و اجرا خواهد شد.

3. تغییرات در سیستم اعتبارسنجی (Validators): در سیستم اثبات سهام اتریوم، اعتبارسنج‌ها باید 32 واحد اتر را به‌عنوان سپرده قفل کنند. قفل کردن مقادیر بیشتر از این میزان، سود اضافی نداشت. اما با بروزرسانی پکترا، این سقف به 2048 اتر افزایش می‌یابد. همچنین، امکان برداشت منعطف برای اعتبارسنج‌ها فراهم خواهد شد که مدیریت دارایی‌های استیک‌شده را ساده‌تر می‌کند.

4. بهینه‌سازی ذخیره‌سازی داده‌ها با درختان مرکل: پکترا از مدل جدیدی برای سازمان‌دهی داده‌ها استفاده می‌کند که به کمک درختان مرکل، حجم داده‌های ذخیره‌شده در گره‌های شبکه را کاهش می‌دهد. این تغییر نه‌تنها باعث افزایش سرعت پردازش تراکنش‌ها می‌شود، بلکه هزینه‌های عملیاتی شبکه را نیز کاهش می‌دهد.

5. ارتقای راهکارهای لایه 2 و فناوری PeerDAS: بروزرسانی پکترا، فناوری PeerDAS را معرفی می‌کند که برای بهینه‌سازی شبکه‌های لایه 2 مانند آربیتروم (Arbitrum) و آپتیمیسم (Optimism) طراحی شده است. این فناوری باعث افزایش سرعت و کاهش هزینه تراکنش‌ها در این شبکه‌ها می‌شود که به کاربران و توسعه‌دهندگان اتریوم کمک قابل‌توجهی خواهد کرد.

چرا بروزرسانی پکترا در دو فاز انجام می‌شود؟

در ابتدا قرار بود این ارتقا به‌صورت یکجا اجرا شود، اما توسعه‌دهندگان دریافتند که پیاده‌سازی هم‌زمان همه تغییرات، پیچیدگی‌های زیادی به همراه دارد. بنابراین، تصمیم بر این شد که این بروزرسانی در دو فاز مجزا اجرا شود:

• فاز اول (اوایل 2025): این مرحله شامل انتزاع حساب و بهینه‌سازی اعتبارسنج‌ها است که استفاده از اتریوم را برای کاربران ساده‌تر کرده و پاداش‌های استیکینگ را بهبود می‌بخشد.
• فاز دوم (در طول 2026): در این مرحله، ویژگی‌های فنی بیشتری از جمله فرمت جدید ماشین مجازی اتریوم (EOF) و فناوری PeerDAS برای بهبود عملکرد شبکه‌های لایه 2 معرفی خواهند شد.

تغییرات کلیدی پیشنهادی در بروزرسانی پکترا

در این بروزرسانی، 10 پیشنهاد بهبود اتریوم (EIP) قرار است اجرا شوند. برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از:

EIP-2935: بهینه‌سازی اعتبارسنجی داده‌های تاریخی شبکه، کاهش نیاز به ذخیره‌سازی داده‌ها و افزایش کارایی گره‌ها.

EIP-7002: فراهم کردن امکان برداشت بخشی یا کل اتر استیک‌شده برای اعتبارسنج‌ها، بهبود نقدینگی و افزایش انعطاف‌پذیری.

EIP-7251: افزایش سقف اعتبارسنجی از 32 اتر به 2048 اتر، که کارایی شبکه را افزایش می‌دهد.

EIP-7594: معرفی فناوری PeerDAS برای بهبود مقیاس‌پذیری لایه 2 و کاهش هزینه‌های تراکنش.

EIP-7692: مجموعه‌ای از تغییرات برای بهینه‌سازی ماشین مجازی اتریوم و بهبود تجربه کاربران و توسعه‌دهندگان.

تاثیر هاردفورک پکترا اتریوم بر قیمت اتریوم

اینکه بروزرسانی پکترا چه تأثیری روی قیمت اتریوم (ETH) خواهد داشت، هنوز مشخص نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این ارتقا یک گام مهم برای بهبود عملکرد شبکه اتریوم خواهد بود. از آنجایی که پکترا چالش‌های اساسی مانند مقیاس‌پذیری و هزینه‌های بالا را هدف قرار داده است، ممکن است در بلندمدت باعث افزایش پذیرش اتریوم و در نتیجه رشد قیمت آن شود. البته، اثرات این بروزرسانی به‌طور آنی قابل مشاهده نخواهند بود و اهمیت اصلی آن، آماده‌سازی اتریوم برای ارتقاهای آینده است.

جمع‌بندی

هاردفورک پکترا، یک تحول اساسی برای اتریوم محسوب می‌شود که در جهت بهبود تجربه کاربران، افزایش مقیاس‌پذیری و کاهش هزینه‌ها طراحی شده است. این بروزرسانی در دو مرحله اجرا می‌شود و شامل تغییراتی در مدل حساب‌های کاربری، اعتبارسنجی، راهکارهای لایه 2 و ماشین مجازی اتریوم خواهد بود. در نهایت، اجرای موفق این بروزرسانی می‌تواند اتریوم را به یک شبکه سریع‌تر، ارزان‌تر و کاربرپسندتر تبدیل کند و مسیر را برای پیشرفت‌های آینده هموار سازد.